Drama gian lận thi cử khét lẹt trong “Tòa án vị thành niên”

Mấy ngày nay dư luận sục sôi với vụ việc gian lận trong thi tốt nghiệp lớp 12 tại Tuyên Quang. Cả tỉnh có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán, trong đó có 147 bài tập trung tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Con số cao bất thường so với các năm trước.

Đáng chú ý hơn, nhóm khoảng 328 thí sinh có số báo danh liền kề tại điểm thi này có kết quả rất cao: gần 300 bài đạt từ 9 điểm trở lên, điểm trung bình khoảng 9,58, và gần một nửa đạt điểm tuyệt đối. Điều này khiến Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá có dấu hiệu bất thường cần làm rõ, đặc biệt ở khâu coi thi, và lập tức thành lập tổ công tác để kiểm tra, xác minh toàn bộ quá trình tổ chức thi.

Bộ phim từng gây sốt trên toàn cầu khi công chiếu năm 2022

Quá trình điều tra, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh khởi tố bà Trần Thị Thu Hằng, Trưởng điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, cùng 3 người khác để điều tra về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Bà Hằng là hiệu phó Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, là Trưởng điểm thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Trước đó, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh cũng đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Hà Duy (28 tuổi), giáo viên môn Toán của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, để điều tra cùng tội danh.

Sau khi xảy ra vụ việc, Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh đã gặp gỡ phụ huynh và thí sinh tại Điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang để lắng nghe ý kiến. Các phụ huynh và thí sinh đều thống nhất đề xuất tổ chức thi lại môn Toán và Sở đã báo cáo, kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét quyết định.

Tuy nhiên, ở thời điểm này các ý kiến trong dư luận đa số không đồng ý với phương án cho 328 thí sinh có số báo danh liền kề, có kết quả cao thi lại. Một luật sư trả lời trên báo rằng việc tổ chức thi lại phải bởi các yếu tố bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh, lộ đề hoặc sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến tính khách quan của kỳ thi và không xuất phát từ lỗi của thí sinh.

Những trường hợp vi phạm quy chế gần như không có cơ hội được tổ chức thi lại, nhằm đảm bảo quyền lợi cho các thí sinh không vi phạm.

Theo dõi sự vụ này mà cảm tưởng như đang xem lại series phim Hàn Quốc “Tòa án vị thành niên” (vẫn đang chiếu trên Netflix).

"Đội ngũ" con cái nhà tinh hoa hầu tòa vì gian lận thi cử

Phim có thời lượng 2 tập (5-6), xoay quanh vụ án gian lận trong kỳ thi đánh giá quan trọng để chuẩn bị vào đại học. Có một nhóm thí sinh là con cái giới thượng lưu được xếp vào cùng một nhóm và được... biết trước đề thi. Tất cả đều nhằm phục vụ cuộc đua thành tích và mục tiêu vào các trường đại học hàng đầu. Sự việc bị phát hiện khi xuất hiện nhiều bài thi có những câu trả lời... sai giống hệt nhau.

Trong số những đứa trẻ tham gia đường dây biết trước đề thi để lấy thành tích có con trai của Thẩm phán trưởng Tòa án Vị thành niên - người đã có 22 năm tận tụy với nghề. Thậm chí, vì luôn đau đáu trước những sai phạm của thanh thiếu niên, ông quyết định rời vị trí Thẩm phán trưởng để bước vào con đường chính trị, ứng cử vào Quốc hội với mong muốn góp phần sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến tội phạm vị thành niên. Họa vô đơn chí, vụ lộ đề thi có con trai ông tham gia lại xảy ra đúng thời điểm ông nộp đơn xin rời Tòa án để bước sang chặng đường mới.

Cả đời là một vị thẩm phán nghiêm khắc, đúng mực và thanh liêm, nhưng khi đứng trước sai phạm của con trai mình, mọi giới hạn ấy đều sụp đổ. Ông muốn bao che cho con, muốn vụ việc nhanh chóng lắng xuống để không ảnh hưởng đến con đường chính trị đã thò một chân vào nên xử lý vụ án một cách qua loa, cố tình cho nó chìm xuồng nhanh chóng. Trái lại, cậu con trai lại ân hận vì hành động sai trái của mình đã tạo ra sự bất công trong kỳ thi, đồng thời ảnh hưởng đến cả một đời chính trực của bố nên quyết định đi tự thú. Thế nhưng, cậu không thể làm được điều đó. Vì quá run sợ, cậu gặp tai nạn ngay trên đường sang đồn công an để tự thú.

Ở nội dung này, phim có một chi tiết đáng chú ý: dư luận cũng náo loạn trước câu hỏi có nên tổ chức thi lại cho những học sinh vi phạm quy chế thi hay không? Hầu hết đều cho rằng việc thi lại sẽ là bất công đối với những học sinh đã tuân thủ đúng quy chế.

Phía sau câu chuyện gian lận là hàng loạt hậu quả đáng tiếc. Những gia đình có con không vi phạm thì uất ức trước sự bất công, còn những đứa trẻ bị tổn thương vì những gì mình phải gánh chịu. Những gia đình có con vi phạm thì mỗi nhà một kiểu. Có người mẹ vẫn thản nhiên cho rằng đó chỉ là cách để con "tiết kiệm thời gian học", dành thời gian phấn đấu cho những việc khác. Hậu quả là đứa con cũng xem việc vi phạm… chẳng có gì ghê gớm. Ai cũng thấy tương lai nó thế là… hỏng rồi. Có gia đình thì đánh mất cả tiền đồ, như gia đình vị thẩm phán trưởng. Chính câu chuyện của thẩm phán trưởng cho thấy hai mặt của một vấn đề. Ông là người xử tội phạm vị thành niên, làm dự án luật để sửa đổi, nhưng ông cũng lại là người vi phạm đích đến của mình mà không hay. Gây áp lực học tập lên con cái, dồn con cái đến mức cùng quẫn phải tham gia vào gian lận thi cử.

Series "Tòa án Vị thành niên" thực sự là một loạt phim khiến khán giả thấy nặng lòng với những câu chuyện về trẻ vị thành niên phạm tội. Dù là nhà giàu hay nhà nghèo, cha mẹ tốt hay chưa tốt, tất cả đều chất chứa những nỗi đau, những day dứt trên hành trình nuôi dạy con cái, đối diện với những tội lỗi mà chúng gây ra. Từ đầu đến cuối phim, gần như nhân vật nào cũng mang trong mình một góc khuất với biết bao khổ tâm và bế tắc trong cuộc sống.

"Nặng chình chịch" nhất là nữ thẩm phán Shim Eun-seok do Kim Hye-soo thủ vai. Cô vừa xuất hiện với ánh mắt lạnh lẽo, gương mặt vô hồn có phần kiêu ngạo cũng đủ cảm nhận được cuộc đời nhân vật này chất chứa một bi kịch rất lớn. Người xem dễ dàng nhận ra cô đang ôm trong lòng một mối hận sâu sắc.

Vai diễn "nặng chình chịch" tâm tư của Kim Hye-Soo

Mối hận ấy, khi xem phim cũng không quá khó để đoán là có liên quan đến tội phạm vị thành niên. Điều đó càng hiện rõ qua ánh mắt chất chứa sự giận dữ mà cô nhìn những tội phạm nhí vẫn "nhơn nhơn" trước hậu quả mình gây ra. Trong khi đó, với một thẩm phán, nguyên tắc là không được để cảm xúc cá nhân chi phối công việc.

Ánh mắt là vậy, nhưng hành động và sự quyết liệt của thẩm phán Shim lại cho thấy một điều khác. Cô muốn những đứa trẻ phải nhìn thấy sự nghiêm minh của pháp luật. Khi cha mẹ và cuộc đời không thể dạy chúng, thì pháp luật phải làm điều đó để chúng còn có cơ hội trở thành những người tử tế trong tương lai. Người lớn phải có trách nhiệm đưa bọn trẻ đi đúng đường.

Ánh mắt lúc nào cũng có vẻ uất nghẹn của Thẩm phán Shim

Có thể nói, ánh mắt của thẩm phán Shim là một trong những điều ám ảnh nhất bộ phim. Nó ám ảnh người xem từ đầu đến cuối. Vừa nặng nề, mệt mỏi, như chết rồi, vừa kiên cường, kiên định và không khoan nhượng; lại vừa dữ dằn theo cách muốn nhìn thấu từng sự việc trong mỗi vụ án, như thể đến một con kiến cũng không thể lọt qua.

Ban đầu xem thì rất ghét cái vẻ "lì lì", không nhếch nổi một khóe cười, ánh mắt chòng chọc, khó chịu, hơi phim kinh dị của thẩm phán Shim, nhưng xem đến đoạn cô nói với chồng cũ rằng "đã chết" 5 năm nay thì lại thấy thương. Cũng có lúc không khỏi cảm thấy Kim Hye-Soo diễn hơi gồng dáng vẻ của người đã "chết rồi". Nhưng nghĩ nhiều hơn thì thấy nỗi đau cô phải gánh chịu quá lớn. Nỗi đau ấy vượt quá giới hạn không chỉ bởi mất mát mà cả việc trước mất mát đó, "pháp luật không bảo vệ nạn nhân". Những đứa trẻ gây ra cái chết cho con cô vẫn cười đắc thắng vì chúng là… vị thành niên.

Có những nỗi đau trong đời khiến người ta mất hết lý trí và sức sống. Thẩm phán Shim đã làm việc điên cuồng, đã bị “nghiền nát” đến mức mắc hội chứng "cháy sạch".
Phân cảnh Kim Hye-soo diễn nỗi đau khi hay tin mất con thật sự rất hay. Sự đau đớn và hoảng loạn của cô khi lao thẳng ra đường tìm cách đến với con, không kịp suy nghĩ gì khiến mình cũng thấy tức thở theo.

Tội phạm vị thành niên là nỗi nhức nhối trong xã hội. Mỗi tập phim là bao trăn trở nặng lòng trước những đứa trẻ không biết phải làm sao với tương lai của mình.

Xem lại mới thấy dàn diễn viên của "Tòa án Vị thành niên" hội tụ khá... đông đủ trong "Bài học đáng đời". Từ Kim Mu-yeol, Lee Sung-min cho đến nhiều nhân vật phụ. Sau khi xem "Bài học đáng đời" rồi chuyển sang bộ phim này, bỗng thấy thân quen như lạc vào một "vũ trụ phim giáo dục vị thành niên" của Hàn Quốc vậy.

Kim Mu-yeol trong "Tòa án Vị thành niên" hiền hòa và nhẹ nhàng hơn hẳn, không còn kiểu Thanh tra Na "bôm bốp" như ở "Bài học đáng đời". Bà mẹ của U-jin trong "Bài học đáng đời", người khiến khán giả chỉ muốn "bôm bốp" vào mặt, thì sang "Tòa án Vị thành niên" lại hiền dịu và ngoan ngoãn đến bất ngờ. Chưa kể, phần nội dung của “Bài học đáng đời” cũng có những trăn trở về chuyện gian lận thi cử, khiến đôi khi nhớ về hai phim này có lúc hơi… lẫn lẫn. Nhưng, điều đó cho thấy gian lận thi cử là nỗi nhức nhối của bất cứ nền giáo dục nào và cũng là một đề tài rất đáng để đưa lên phim làm... drama đạo đức.

Kim Mu Yeol trong phim này rất hiền hòa

Hàn Quốc có rất nhiều bộ phim khai thác đề tài học đường và vị thành niên, cũng là dòng phim tôi hay theo dõi. Xem những bộ phim ấy thấy đủ mọi mặt trái, mặt phải của đời sống vị thành niên. Những cuộc chiến với tội phạm tuổi này như ở “Tòa án vị thành niên” thì vô cùng khốc liệt và đau lòng. Dù phim có phần hư cấu, nhưng trong đó vẫn phản chiếu không ít sự thật.

Tiếc là mảng đề tài này trong phim Việt vẫn chưa thật sự sôi động. Hy vọng với đà phát triển hiện nay, sẽ sớm có nhiều nhà sản xuất tham gia vào lãnh địa đang rất trống trải nhưng đề tài vô cùng dồi dào, hấp dẫn này.