Anh hùng đoán giữa trần ai mới già

Họp lớp kỷ niệm 20 năm ngày ra trường cho khoá 2001-2004 của trường Nguyễn Du năm nay khá rình rang. Nào là lễ trường, hội lớp, nào là trao tặng, hát hò, nào là chụp ảnh, ăn uống... Lớp nào cũng ầm ĩ một, hai ngày.

Lớp A hội tụ được già nửa, phần đa là đám con trai. Lũ con gái đứa xa xôi vẫn tay bồng tay bế, lấy cớ con mọn, chồng ghen, đứa ở quê thì tủi nỗi cắm mặt vào đất, chổng mông lên trời, không muốn gặp lại bạn cũ. Vận động mãi được 8 đứa con gái, 30 thằng con trai. Vậy cũng đã vào diện đông gần nhất khối.

Thành viên quan trọng nhất của buổi họp lớp chính là thầy chủ nhiệm, đồng hành cùng lớp A suốt ba năm cấp ba. Vinh được giao trọng trách đi đón thầy.

Thầy Vang sống trong ngôi nhà ba tầng mặt phố, cách trường hơn cây số. Khi Vinh bấm chuông, thầy đã đóng tây phục sẵn sàng. Lúc thầy bước ra, hàng xóm đang đứng ngoài cửa tiện hỏi mấy câu, thầy vui vẻ vỗ vai giới thiệu Vinh là lớp phó học tập ngày xưa, ngoan ngoãn, giỏi giang, thầy quý như con ruột. Vinh lễ phép chào lại rồi cúi người mở cửa con Mẹc GLC 300, mời thầy lên.

Đoạn đường ngắn ngủi, Vinh dù cố đi chậm để thầy không mệt thì cũng nhoáng cái đã đến. Vài phút không đủ để hai thầy trò thoả câu chuyện tâm tình. Thầy vui vì Vinh dù không làm đúng lời dặn của thầy là học sư phạm rồi về trường cũ dạy để ươm mầm lớp trẻ của huyện nhưng thấy Vinh làm nhà báo, đi khắp nơi, lại có mấy giải báo chí thì cũng ưng cái bụng. Vinh vui vì thầy vẫn khoẻ, mấy năm trước lên chức hiệu phó, vẫn đứng lớp đều, vài năm nữa nghỉ hưu nhưng mắt sáng, lưng thẳng, giọng sang sảng chẳng khác những ngày quát mắng lũ trò lười học, điểm thấp, nghịch ngợm trước kia.

Lúc Vinh đưa thầy vào lớp, cả bọn đã ngồi nghiêm chỉnh vào chỗ mình ngày xưa. Thầy xúc động rưng rưng đứng trên bục giảng nhắc tên từng đứa. Nhắc đến đứa, đứa đó đứng lên đưa tay lên ngang đầu chào và báo cáo thầy về công việc, cuộc sống hiện tại.

Đang khi hăng say thì Vũ khệnh khạng bước vào, đầu đinh, áo sơ mi chim cò bảy sắc cầu vồng, bên dưới là quần sooc bò nhưng chân lại thủ đôi giày da nâu bóng lộn, tay vẩy vẩy con iphone ba mắt. Thầy nhíu nhíu mày, Vũ nhanh nhẩu:

-Em, Vũ đây. Thầy nhận ra em không?

Thầy thở dài, nhẹ giọng bảo:

-Anh Vũ vẫn vậy nhỉ...

Ngày trước, Vũ là đứa chuyên gia đi học muộn. Đánh nhau, yêu đương chuyện gì cũng trải qua. Kết quả học tập lúc nào cũng lẹt đẹt, riêng môn văn của thầy chủ nhiệm còn luôn giữ vững thứ hạng đứng đầu từ dưới lên. Chửi nặng, nói nhẹ, mời phụ huynh lên cũng chả thay đổi gì. Tức nhất là cha mẹ Vũ, nhà buôn vật liệu xây dựng, chỉ quan tâm thép bao nhiêu, xi măng lên hay xuống, con học hành thế nào cũng mặc kệ, giáo viên chủ nhiệm gọi lên trao đổi toàn gật gật, còn nói thẳng nhà không có gen học hành, chỉ mong thằng con có tấm bằng cấp 3 rồi về kế nghiệp cha mẹ. Rõ cái tính con buôn.

Có lần Vũ bị ông bảo vệ đi kiểm tra các phòng học sau khi tan trường, bắt quả tang đang hôn cái Nga lớp H. Đã vụng trộm còn để đèn đuốc sáng trưng làm ông bảo vệ đinh ninh đứa nào trực nhật quên không tắt, vào lớp kiểm tra để hôm sau cảnh cáo. Hai đứa đứng như trời trồng, ông bảo vệ còn xúi với thầy Vang, ông thấy rõ ràng tay thằng Vũ đang ở trong áo cái Nga.

Hôm sau thứ 7 có tiết họp lớp, Vũ cúi gằm mặt xuống, chỉ chờ đến lúc bị bêu danh. Đám bạn hóng hớt được tí chuyện hồi hộp chờ lúc thằng Vũ lên thớt. Mấy đứa điểm kém, đi học muộn, trực nhật không đạt vệ sinh, nói chuyện trong lớp bị ghi danh sổ đầu bài... cũng tự tin lên hẳn, vì chúng cảm thấy tội mình so với thằng Vũ chỉ là mắt muỗi. Ấy thế mà thầy Vang cứ điềm nhiên như không, chẳng cáu giận, chửi bới như mọi lần. Lúc gần tan tiết, thầy đứng dậy nói bâng quơ một câu:

-Lớp này thật có tiền đồ, nhất là anh Vũ. Cỡ anh ngày xưa có khi Từ Hải cũng không bằng.

Lúc thầy cắp cặp ra về, cả lớp nhao nhao bàn tán, không hiểu ý thầy là gì. Vũ không bị chửi cũng không bị mời phụ huynh, sướng chí tót ra cửa. Chỉ có Vinh vốn nằm trong đội tuyển học sinh giỏi Văn là hiểu rõ. Từ Hải dù được miêu tả oai dũng thế nào trong truyện Kiều thì nguyên mẫu vẫn chỉ là một tên cướp biển số phận chẳng tốt đẹp gì. Thấy Vang ví von chắc còn bao hàm cả ý "chết đứng như Từ Hải" của thằng Vũ - cái Nga lúc bị bắt quả tang vụng trộm.

Hôm gần thi tốt nghiệp, lúc Vinh lên phòng giáo viên lấy câu hỏi đề cương ôn tập các môn về cho lớp chép, thấy thầy Vang đang nói chuyện với cô Hoà, giáo viên tiếng Anh vốn nổi tiếng đỏm dáng dù tứ tuần, độc thân và mê thầy như điếu đổ:

-Kỷ luật làm gì. Mình nhắc tốt cho nó, nó không nghe thì thiệt đời nó. Ngữ đó chưa chắc đã tốt nghiệp cấp ba chứ đừng nói học đại học. Ra đời không buôn gian bán lận thì cũng đầu trộm đuôi cướp. Kỷ luật sau nó thù, nó quay lại gây sự mình thêm phiền. Chưa kể, kỷ luật còn ảnh hưởng đến thành tích thi đua lớp. Coi như nhắm mắt cho qua vậy.

Vinh đoán chắc thầy đang nói về thằng Vũ. Nó còn thấy cô Hoà gật đầu như bổ củi, ánh mắt nhìn thầy Vang thêm mấy phần hâm mộ.

Vinh lộn lại một vòng rồi mới giả bộ loẹt quẹt đi đến phòng giáo viên. Thấy Vinh, cô Hoà ôm cặp lảng đi, thầy Vang giao đống tài liệu cho Vinh, tiện rỉ tai bảo Vinh nhớ hỗ trợ Vũ lúc thi vì tên hai người sẽ xếp gần nhau, tránh để lớp có đứa trượt tốt nghiệp. Những ngày sau đó, mỗi lần lên lớp, thầy đều làm như ko thấy Vũ.

Chuyện đã qua lâu lắm rồi nhưng hôm nay, khi nhìn thấy Vũ, tâm trạng đang hứng khởi của thầy Vang có chút xẹp lại. Còn vài đứa chưa giới thiệu nhưng thầy không hỏi nữa, bắt đầu chuyển sang nói về thành tựu nhà trường những năm gần đây, những thế hệ học sinh ưu tú đã đóng góp những gì để giúp xây dựng mái trường xưa ngày càng hiện đại, xứng đáng là con chim đầu đàn trong ngành giáo dục toàn tỉnh...

Lúc nói những điều này, thầy đặc biệt nhìn về phía Vinh bằng ánh mắt ấm áp, đầy hy vọng. Thấy Vinh vẫn im lặng khoanh tay trên bàn nghiêm túc nhìn lên bảng đen như đứa học trò ngoan mà chậm hiểu, thầy có phần hơi sốt ruột hắng giọng mấy lần.

Vũ cười hềnh hệch, xô bàn đứng lên:

-Nãy em vào muộn vì đi thuê dàn nhạc cho hội trường chiều nay. Ngoài ra, em xin đóng 50 triệu vào quỹ xây dựng trường ta. Các bạn còn lại ai đóng góp bao nhiêu tuỳ tâm. Tiệc lớp tối nay em đã bao khu resort ở biển, thầy và các bạn cho phép em được mời mọi người.

Những tràng pháo tay vang dội nổ ra. Thầy Vang sau mấy phút ngỡ ngàng, cơ mặt giãn ra rạng rỡ, vỗ tay cùng đám học trò. Tiếng vỗ tay kéo dài đến mức Vũ đỏ mặt gãi đầu gãi tai, đưa tay xua xua bốn phía y như chủ tịch xã ra thăm đồng được bà con đứng dưới ruộng vẫy chào.

Lúc hội trường, khi hiệu trưởng đọc đóng góp của từng lớp và trao tặng bằng khen cho các đại diện, thầy Vang không quên gọi Vũ lên chụp ảnh lưu niệm cùng mình và các thầy cô ban giám hiệu. Vũ vốn góp 50 triệu, 37 đứa còn lại góp được 29,5 triệu, Vũ lại rộng tay bỏ nốt cho tròn trăm. Lớp A được xướng tên đầu tiên, số tiền cũng cao nhất làm thầy chủ nhiệm nở mày nở mặt. Chưa kể, dàn nhạc Vũ thuê cho trường cũng hơn hai chục củ.

Chiều tối, Vinh lái ô tô chở thầy và Vũ xuống khu resort Mộng Mơ. Suốt chặng đường, Vũ liên tục nói điện thoại oang oang, hết chỉ đạo dự án nọ lại bàn về gói thầu kia khiến ông giáo già váng cả đầu. Thầy Vang có chút thất vọng trong bụng, dù gì Vinh là nhà báo có tiếng, đóng bộ lịch sự, đi ô tô tiền tỷ thế kia mà góp vào quỹ xây dựng trường 1 triệu đồng, không bằng cái móng tay của Vũ. Thế nhưng tế nhị thầy cũng không tiện nói.

Xuống đến nơi, Vinh đánh xe đi cất theo chỉ dẫn của bảo vệ, Vũ ra phía bờ biển, vừa đi vừa tiếp tục điện thoại, thầy Vang đang đứng lơ ngơ thì thằng Hà Xêko vừa xuống Grab chạy lại đỡ. Hai thầy trò thấy Vinh từ trong gara đi về phía Vũ, cầm chìa khoá Mẹc giao vào tay Vũ đầy kính cẩn. Thầy Vang dừng bước, ngơ ngác hỏi Hà:

-Ơ thế không phải ô tô của thằng Vinh à?

Hà tía lia:

-Đâu thầy. Ô tô thằng Vũ, nó giờ là tổng giám đốc công ty xây dựng, bác nó làm to nên trúng hàng loạt gói thầu trong Nam ngoài Bắc. Biệt thự to đùng ở Hà Nội, ô tô mấy cái.

Thằng Vinh có cái tiếng nhà báo chứ nghèo hơn cả em làm nhân viên bank, chạy con Air blade cà tàng. Tháng trước toà soạn ép chỉ tiêu quảng cáo, còn phải nhờ em hẹn thằng Vũ ra quán bia, năn nỉ nó mua cho gói quảng cáo 500tr. Thằng Vũ chê báo bé không muốn mua nhưng nhớ vụ thằng Vinh hồi thi tốt nghiệp cho chép bài nên cũng móc hầu bao.

Nghe đâu cái khu Mộng Mơ này công ty thằng Vũ xây dựng và góp vốn đến nửa...

Thầy Vang im lặng, lắc đầu.

Tối ấy, giữa bàn tiệc ê hải sản, Vũ phát biểu một tràng dài đúng phong cách lãnh đạo rồi nâng ly chúc sức khoẻ thầy và các bạn. Thầy Vang uống hết nửa ly bia, đặt cốc xuống, vỗ vai Vũ:

-Anh Vũ vẫn vậy, ăn to nói lớn, tính tình quyết đoán. Ngày xưa tôi đã thấy anh đúng có khí chất Từ Hải, sau này có thể chọc trời khuấy nước, không giống bọn mọt sách học vẹt, chúi đầu vào sách vở, chẳng làm được gì to tát cho đời.

Vinh cười nhạt, nâng ly về phía thầy Vang và Vũ:

-Thầy quả là có con mắt tinh đời. Anh hùng đoán giữa trần ai mới già.